December 22, 2011

Ester van de Wiel, co-curator Utrecht Manifest No.4

Utrecht Manifest, 4e biënnale voor social design is een tweejaarlijks cultuurevenement in en rond de stad Utrecht. De vierde editie, die in december 2011 van start gaat en in mei 2012 zal worden afgesloten met een tentoonstelling en symposium, is ontstaan vanuit de behoefte om het ontwerpproces en de gebruiker dichter bij elkaar te brengen. Welke rol kan social design spelen in het formuleren van oplossingen voor maatschappelijke kwesties als duurzaamheid, sociale cohesie, onderwijs en de verhouding wonen en werken? En hoe kan design een breed publiek betrekken bij de inrichting van de (stedelijke) leefomgeving? Onderzoek in de wijk en samenwerking met verschillende, lokale initiatieven vormen de basis voor het beantwoorden van deze vragen.

Het Nieuwe Werklandschap
Het centrale thema voor deze editie van het Utrecht Manifest is het potentieel van ´het werklandschap´ als ontwikkelingsmodel voor onze binnensteden. In veel steden, waaronder de Utrechtse wijk Hooggraven, verdwijnt de industrie uit het stedelijk weefsel om plaats te maken voor bijvoorbeeld een nieuw appartementcomplex. Tegelijkertijd is onze arbeidsmarkt en de manier van werken drastisch aan het veranderen. Deze verschuivingen heeft ingrijpende gevolgen voor de sociale en economische, en dus maatschappelijke, structuren in onze wijken. Maar hoe ontwikkelen steden een structuur die wel inspeelt op de nieuwe omstandigheden? Hoe creëren we een stedelijk landschap als levend, lerend en werkend landschap? Het Nieuwe Werklandschap stelt voor om bedrijvigheid - uiteenlopend van kleinschalige, ambachtelijke productieplekken tot ultra-tech flexwerkers - weer een centrale plaats te geven in het straatbeeld. Aan de hand van vier projecten onderzoekt Het Nieuwe Werklandschap de meer- waarde van dit model voor bijvoorbeeld sociale cohesie, een duurzame invulling van ons mobiliteitsvraagstuk, economische duurzaamheid en nieuwe vormen van de overdracht van kennis en vaardigheden. Met dit thema plaats Utrecht Manifest 201 design in het hart van een sociaaleconomisch (en daarmee) maatschappelijk veranderingsproces.

Werklandschap EET
Hoe smaakt Rotsoord? Kan een industriegebied als voedingsbodem bieden voor een eetbaar landschap? Welke biotoop treffen we er aan? Kunnen we er een jaarrond voedsel produceren? Hoe organiseren we dat en welke rol spelen de stedelingen zelf?

Startpunt voor het project Eetbaar Landschap van ontwerper Ester van de Wiel is het in kaart brengen van het lokale potentieel voor voedselproductie in Groot Rotsoord. Samen met experts uit de ontwerpwereld zal worden gekeken hoe amateurs en professionals op het gebied van voedselproductie, tools en strategieën kunnen ontwikkelen om Groot Rotsoord verder te ontwikkelen als culinaire broedplaats. Hierbij speelt een thema als de overdracht van informatie en kennis tussen amateurs en experts een belangrijk rol.

site Utrecht Manifest No.4

April 23, 2012

Werkoord

Het Nieuwe Werklandschap heeft de thuisbasis aan de Heuveloord 140 in Utrecht. Vanuit deze locatie verspreiden de projecten zich in de wijk. Rotsoord wordt daarmee zowel voedingsbodem als test-site voor de verschillende activiteiten. Het Werkoord fungeert gedurende deze periode als broedplaats, werkplaats, ontmoetingsplaats, podium en archief en is open voor publiek.

December 11, 2011

mede mogelijk gemaakt door

Utrecht Manifest No.4
Het Nieuwe Werklandschap

wordt mede mogelijk gemaakt door:

AM Wonen
Bouwbedrijf Gebr. van Stiphout
Bouwfonds Cultuurfonds
Fentener van Vlissingen Fonds
Fonds voor Cultuurparticipatie
Gemeente Utrecht
KF Hein Fonds
Mondriaan Stichting
SMP van Stralen MultiProject b.v.
SNS REAAL Fonds
Stichting DOEN
Stichting Kees Eijrond Fonds
Stiphout Projectontwikkeling
Vrede van Utrecht

May 3, 2012

Utrecht manifest No.4 is geopend

Proef Rotsoord in pesto's en bier, gemaakt volgens Rotsoord receptuur. Waar ligt het land van de stadsboer? Het kunstmatige kantoorklimaat telt als 5e seizoen om op het bureau te werken en kweken. Je lunch groeit terwijl je werkt. Een optocht van makers uit de wijk vormen 'Het Rijdend Alfabet': een staalkaart van de kennis en kunde in Rotsoord. In het tankstation de 'Tamoil Beauty Spa': nagels lakken in de kleur van je auto, koken op een warme motorkap en een Drive Thru Debate. En wat gebeurt er in de schuurtjes van Rotsoord? Ze vormen in veel stadswijken een onzichtbaar netwerk. Kunnen de nagebouwde schuren als productieruimte voor wijkautonomie zorgen? En ook: wat wil Rotsoord? In de Helpdesk komen vraag en aanbod samen in een groeiend antwoordenmagazijn met digitale bibliotheek en tentoonstellingen. Tussen de uitgestalde ideeën is bijvoorbeeld: een gepensioneerde robotarm uit China die stoelen print, een plastic opblaashond en de 'collectieve mankracht' in Lucas Maassen & Sons Furniture Factory. Zijn 3 zonen (9 en 7 jr.) schilderen meubels: 3 uur per week voor een euro per meubel. De wet tegen kinderarbeid begrenst eigenlijk productiesnelheid en uiterlijk.

Op dinsdag 1 mei was de feestelijke opening van Utrecht Manifest. Na de officiële opening, met o.a. een openingsrede van Tracy Metz en Jurgen Bey, zijn we in optocht, begeleid door twee muzikanten langs de resultaten tot nu toe gewandeld.

June 20, 2012

Symposium HET NIEUWE WERKLANDSCHAP

De leegstand op bedrijfsterreinen en in kantoren aan de stadsrand neemt van jaar op jaar verder toe. Intussen ritselt het in de bestaande stad van nieuwe, kleinschalige bedrijvigheid op oude plekken. Hoewel velen dit associëren met zzp-ers in de dienstensector is de diversiteit veel groter. Ook in de maakindustrie ontstaan nieuwe manieren van kleinschalige productie, geholpen door de miniaturisering van (hightech) gereedschappen. In beide sectoren biedt de kleinschaligheid kansen om de relatie tussen ontwerper, maker en gebruiker, die nu verloopt via programma’s van eisen, logistieke ketens, catalogi en helpdesks op een nieuwe leest te schoeien, waarbij de traditionele scheidingen in tijd en ruimte worden doorbroken.

Onder de titel “Het Nieuwe Werklandschap” reflecteert Utrecht Manifest in de vierde biënnale voor social design op vragen als:
Hoe kunnen kleine productie-eenheden waarbij opdracht, ontwerp, ambacht en afzet organisch in elkaar overgaan niet alleen bijdragen aan het economisch, maar ook aan het maatschappelijk verkeer?
Wat is de ‘design ecology’ van het nieuwe werklandschap? Welke (ruimtelijke) condities ondersteunen de habitat waarin kennisdeling en –ontwikkeling binnen productieprocessen gestalte krijgen?
Wat is de bijdrage aan de veerkracht van het stedelijk weefsel op de plek, de wijk, de stad en de regio van deze nieuwe economische organisatie?

Datum: 22 juni 2012

Locatie: De Pastoe Fabriek – Rotsoord 3 te Utrecht

Toegang: € 45,- (studenten € 15,-).
Dit is inclusief lunch, soep en drankjes.
Toegangskaarten zijn online en op de dag zelf aan de kassa verkrijgbaar.

Foto: Ralph Kämena

Zie voor meer info en reserveren de site van Utrecht Manifest NO.4

Ester van de Wiel, Utrecht Manifest, Werklandschap EET