February 29, 2012

Casper Schuuring, Frank Stroeken, Marcel Blekendaal en Noël van Dooren / EET

Hoe kunnen we industriële biotopen inzetten voor voedselproductie? Kan de stedeling zelf of collectief voedsel verbouwen in zijn wijk? Kan het groen in de legenda ook eetbaar zijn? Welke biotopen treffen we aan in het werklandschap? Wat kan er in dit landschap geteeld worden? Wie is de stadboer?

March 22, 2011

Vragen aan Noël van Dooren

Welke biotopen treffen we aan in het werklandschap? Wat is de legenda van de biotopenkaart van Rotsoord? Wat kan er in dit landschap geteeld worden? Wie is de stadboer?

April 12, 2012

Landschapsarchitectuur

(Landschaps)architectuur (1)
Vormgeven aan de menselijke interactie met natuurlijke processen. Natuurlijke processen vind je op uiteenlopende schaalniveaus en in diverse milieus: in de stedelijke woonomgeving, natuurgebieden, cultuurlandschappen en gedifferentieerde regio's. Landschapsarchitectuur heeft ook voedselteelt als onderwerp, zowel expliciet als impliciet. Denk bijvoorbeeld aan de beleving en vormgeving van routes door agrarische landschappen, de functionele programmering van groene ruimtes en de omgang met eetbare planten. FS

(Landschaps)architectuur (2)
(Landschaps)Architecten zijn deskundigen die kijken naar grotere systemen. Rotsoord is een interessant maar onbelangrijk stukje Utrecht. Het gaat er om hoe stadslandbouw op de schaal van de stad en haar omgeving een rol kan spelen. Wat is de relatie tussen stedenbouwkundige structuren, bodem, bevolkingsopbouw, buurteconomie en kansen voor voedselteelt? Welke relatie is er met andere ruimtelijke ontwikkelingen? Wat maakt de Nederlandse stad anders dan de Amerikaanse, en wat maakt Utrecht anders dan Rotterdam? ND

February 23, 2012

Noël van Dooren

Noël van Dooren is landschapsarchitect, schrijver en onderzoeker. Hij heeft een klein oeuvre gerealiseerd werk dat loopt van tijdelijke tuinen tot een rivierdijk van 20 kilometer aan de Waal. Veel van zijn ontwerpende studies cirkelen rond het thema water. Dat betrof waterberging in rivieren; het herontwerp van de zwaar vervuilde Emscher in het Ruhrgebied maar ook de veel kleinere schaal: in een reeks van studies onderzocht hij technisch en ontwerpend het opvangen van regenwater in de particuliere achtertuin, waar discussies spelen die verrassend vergelijkbaar zijn met voedsel in de stad.

Momenteel promoveert hij op een onderzoek getiteld 'Drawing Time' dat gaat over de representatie van tijd en dynamiek in ontwerpen. Al van kinds af aan is hij enthousiast teler en dat ontwikkelde zich later tot een grote interesse in historische groentegewassen. Gekoppeld aan het inzaaien van rivierdijken verkende hij hoe met zaadmengsels snel en mooi iets tot stand kan worden gebracht in verschillende situaties. Hij ontwikkelde een concept voor tijdelijke tuinen in nieuwbouwwijken waarbij hij gebruik maakt van granen, akkeronkruiden en groenten. Bij zijn afscheid als hoofd van de Academie van Bouwkunst legde hij een tijdelijke groententuin aan op de stenen binnenplaats.

April 23, 2012

Utrecht Kiemt: Kwekerij zonder Land

De Kwekerij zonder Land jaagt een maand lang stadslandbouw in Utrecht aan. In de Kwekerij vind je de kaart te zien die voor het project Utrecht Kiemt! gemaakt is. Die kaart daagt uit tot een discussie over de mogelijkheden van stadslandbouw in de stad. De Kwekerij is een mini-tuincentrum waar 2500 planten te vinden zijn: de gewassen druif, framboos, aardbei, klimboon, pompoen, sla en groentekiemen. De Kwekerij geeft je tegen een symbolisch bedrag planten mee. Je plant die in Utrecht en kweekt ze met zorg verder op. Dat kan een veilige plaats als het balkon en de achtertuin zijn, maar beter is een meer prikkelende plek: het plantsoen, een plat dak, een leegstaand kantoor. Neem je een plant mee, stuur dan een foto terug die toont waar je de plant poot. De foto's worden in de Kwekerij opgehangen, zodat die in de loop van een maand zijn planten kwijtraakt en 2500 foto's rijker wordt.

Schets van de Kwekerij op het braakliggende Vicona terrein in Rotsoord. De kwekerij wordt eind april gebouwd. Met mederwerking van: Tom Woerdenbach, Marijne Beenhakker en Akke Brink

April 10, 2012

Gewas

Een gewas is een plant die eetbaar is of eetbare producten heeft en die specifiek in de stad op zijn plek is. Dat kan zijn omdat de stad als biotoop zeer geschikt is. Voorbeeld: druif of kiwi, die uitstekend groeien tegen zuidmuren. Of omdat de vruchten rijp gegeten moeten worden en kwetsbaar zijn, zoals aardbei. Pompoenen en bonen sluiten heel goed aan bij het dieet van groepen stadsbewoners en kunnen heel goed door die bewoners zelf geteeld worden. Tenslotte kiemen, die met hun vers geperst sap passen bij hedendaagse urbane patronen. NvD

Bonen

April 23, 2012

Utrecht Kiemt: Biotopische rondleidingen

Wandelen is niet alleen de lichaamsbeweging, maar ook een mentale oefening. Marcel Blekendaal, in de rest van het jaar Polderwachter, is in de maand mei de Wachter van Rotsoord. Hij neemt je mee op een wandeling langs de voor- en achterkanten van Rotsoord. De wandeling is een onderzoek dat dezelfde vraag stelt als die ten grondslag ligt aan de kaart van Utrecht Kiemt! Zie om je heen de stad Utrecht; zie om je heen Rotsoord en vraag je af welke concrete mogelijkheden voor stadslandbouw er zijn. Wie kan er hier voedsel telen? Wanneer? Hoe? Voor wie? De wandeling kiest soms de rechtstreekse weg en wil snel ter zake komen. Te duur? Te onpraktisch? Te vies? Valt af! Maar wandelen gaat ook over ongebaande paden. Daar begint het gesprek met: 'maar als we nu eens...' De wandeling begint en eindigt bij de Kwekerij zonder Land. Daar kun je je keuze aan planten meenemen.

Marcel Blekendaal als Polderwachter

March 21, 2011

Biotoop

Biotoop (1)
Een biotoop (Gr: bios - leven, topos - plaats) is een gebied met een uniform landschapstype waarin bepaalde organismen kunnen gedijen. Binnen een biotoop kunnen habitats worden onderscheiden. Een habitat is de specifieke plaats binnen een biotoop waar een organisme zich ophoudt. EW

Biotoop (2)
Een biotoop is een specifieke conditie in de stad die voor een gewas precies de goede is. Een stedelijke biotoop is niet de klassieke combinatie van bodem, water en klimaat maar een pragmatische combinatie van stedelijke verschijnselen. Soms zijn die fysiek, zoals zuidmuren of platte daken, soms zijn ze abstract, zoals leegstand. De stedelijke biotoop is vaak onaf: het gaat om condities die tegen redelijke inspanning geschikt kunnen worden gemaakt. Een biotoop kan op allerlei plekken worden aangetroffen. ND

February 25, 2012

Oogst

Oogst (1)
Het moment waarop levend materiaal voedsel wordt, noemen we de oogst. LM+DK

Oogst (2)
Oogst is in stadslandbouw de concrete oogst in kilos en liters van eetbare producten. Maar het is ook de oogst van idealen. Stadslandbouw gaat over de nabijheid tot voedsel, integratie, contact, natuurbeleving, buiten zijn, ontspanning, recreatie, landschap, betekenisverlening, kostenbesparing, duurzaamheid, gezondheid. ND

March 25, 2012

Plek

Een plek is een benoembare eenheid in de stad die we op de kaart kunnen terugvinden, en die een bepaalde geschiktheid heeft voor voedselteelt omdat de biotoop gunstig is. Een plek kan een stuk braakliggend gebied zijn in een industriegebied, of een ongebruikt binnenterrein van een flatcomplex. Plekken doen zich meestal voor als categorie of als serie: de wijk Hoograven kent diverse ongebruikte binnenterreinen, net zoals Leidsche Rijn vele gebieden kent die voorlopig niet bebouwd gaan worden. ND

April 1, 2012

Stadslandbouw

Stadslandbouw in Nederland is voedselteelt in, maar met name ook rond de stad. Het is gericht op consumptie in diezelfde stad, met gebruik van nutriënten en energie uit het stedelijk systeem, door professionals of hobbyisten. Nederlandse steden kennen weinig leegstand, braakliggend terrein of restruimte. Voedselteelt in de stad is daarom beperkt in zijn kansen, maar desondanks uit sociaal oogpunt interessant. Om de stad is behoorlijke productie haalbaar. Stadslandbouw richt zich op gewassen of dieren waar teelt in of rond de stad daadwerkelijk zin heeft. ND

April 10, 2012

Zuidmuur

Zuidmuur is een muur op het zonnige zuiden gericht. De zuidmuur is een echt stadse categorie die past in een eeuwenoude kweektraditie: hoe vang ik warmte? Warmteminnende planten als druif, kiwi en abrikoos kunnen daarom juist in de stad, waar hoe dan ook een warm microklimaat heerst, goed meeliften. ND

May 3, 2012

Kwekerij zonder Land

Op donderdag 3 mei is de Kwekerij zonder Land gevuld met eetbare planten. Vanaf heden kunnen de planten daar tegen een tarief van 20 cent per stuk gekocht worden.

Waar en Wanneer:
Het plantenverdeelcentrum is geopend op
vr 11 - za 12 - zo 13 mei
vr 18 - za 19 - zo 20 mei
vr 25 - za 26 - zo 27 mei
vr 1 - za 2 - zo 3 juni
Steeds van 14.00 tot 17.00 uur.
Op het braakliggende Viconaterrein, ingang Rotsoord

Afbreekbare koffiebekers zijn gebruikt als kweek potjes.

400 Zaailingen worden omgepot.

De Kwekerij is een mini-tuincentrum waar 2500 planten te vinden zijn: de gewassen druif, framboos, aardbei, klimboon, pompoen, sla en groente¬kiemen. De Kwekerij geeft je tegen een sym¬bolisch bedrag planten mee. Je plant die in Utrecht en kweekt ze met zorg verder op. Dat kan een veilige plaats als het balkon en de ach¬tertuin zijn, maar is het liefst een meer prik¬kelende plek: het plantsoen, een plat dak, een leegstaand kantoor.

Neem je een plant mee, stuur dan een foto terug die toont waar je de plant poot. De foto’s worden in de Kwekerij opgehangen, zodat die in de loop van een maand zijn planten kwijtraakt en 2500 foto’s rijker wordt.

Op de tafel ligt een kleed met daarop de biotopenkaart van Utrecht. Deze kaart daagt uit tot een discussie over de mogelijkheden van stadslandbouw in de stad.

Veertig m2 rondom het verdeelcentrum is ontgonnen en ingezaaid met mosterdzaad. We hopen dat het in juni een mooi geel bloemenveld oplevert.

Alle foto’s van planten die ergens in Utrecht zijn neergezet worden op onze Facebookpagina getoond. Op de kaart in de kwekerij zonder land verschijnen gedurende de maand mei gele stippen. Die geven aan waar de meegenomen planten dan staan. Aan het eind van de maand mei moet de kwekwerij leeg zijn en de foto-galerij vol.

Volg ons op Facebook!

Op zondag 13 mei en 27 mei neemt Marcel Blekendaal je mee voor een wandelend onderzoek. De wandeling begint en eindigt bij de Kwekerij zonder Land. We Vertrekken om 14.00 uur.

May 13, 2012

Utecht Kiemt

De ontwerpers van Utrecht Kiemt kweken binnen in de verschillende bureau's de eetbare planten voor de Kwekerij zonder Land. Een prachtig uitzicht vanaf de werkplek.

Pompoenen in composteerbare koffiebekers.

May 14, 2012

Waar gaat uw voedsel verbouwen? Eetbare planten: € 0,20 per stuk

Het verdeelcentrum van de Kwekerij zonder Land is elke vrijdag, zaterdag en zondag geopend van 14.00 tot 17.00 uur. Op het braakliggende Viconaterrein, ingang Rotsoord.

Kies de gewassen die u wil verbouwen.

Aarbeien, pompoenen, courgettes?

Kies een geschikte plek in Utrecht.

En laat via facebook weten welke plek u gekozen hebt zodat de stadslandbouwkaart van Utrecht steeds een beetje completer wordt.

Facebook Utrecht KIemt

June 10, 2012

Kwekerij zonder land doneert aan buurttuin 'De Halte'

Vandaag is de tweede donatie van planten naar de initiatiefnemers van buurttuin 'De Halte' gegaan in Leidsche Rijn. Asia Komarova en Txell Blanco (klinkt echt als inwoners van een hollandse VINEX, niet?) gaan onze druiven, frambozen en aardbeien inzetten als frame voor de tuin op een braakliggend stuk bij station Terwijde. Maar voor de zomer gaan de planten nog even in hun eigen volkstuin!

Zie ook deze link.

June 5, 2012

Verspreiding van Kwekerij zonder Land

Overzicht op 25 mei 2012. Foto Ralph Kämena.

Kaart op 25 mei. Foto Ralph Kämena.

De kaart trekt aandacht: waar zullen we de framboos neerzetten? Of hoe fietsen we naar school? Foto Ralph Kämena.

Elke gele stip is een plantje: een druif, boon, aardbei, courgette of framboos die ergens in de stad is beland. Het is de laatste stand op het moment dat de Kwekerij zonder Land het viconaterrein verlaten heeft.

Kaart Utrecht Kiemt. Het rode kader omvat Rotsoord.

June 9, 2012

Kwekerij zonder Land doneert aan Voedselbanktuin

De kwekerij zonder Land doneerde ook planten aan de voedselbank. Het gaat om ATV de Hoge Woerd waarvan leden naast een eigen tuin ook een gezamenlijke tuin beheren voor de Voedselbank. Prachtig initiatief. Ze kregen zaterdag tientallen aardbeienplanten, klimbonen en courgettes.

Ester van de Wiel, Utrecht Manifest, Werklandschap EET